KUNINGAN (MASS) – Kabupatén Kuningan, anu mapan di tatar Pasundan kidul-wétan, ti baheula geus kawéntar boga kakayaan budaya nu pohara euyeub. Ayana Gunung Ciremai nu jadi puncak pangluhurna di Jawa Barat, kapaduan jeung situs-situs sajarah saperti Sigugur, Linggarjati, jeung sababaraha kabuyutan, nuduhkeun yén Kuningan lain ngan saukur wewengkon pamandangan alam, tapi ogé akar tina identitas budaya Sunda anu kuat.
Ayeuna, dina mangsa modernisasi anu beuki gancang, aya tarékah anu beuki nyata pikeun nguatkeun posisi Kuningan salaku puseur budaya Sunda. Tarékah ieu lain ngan ukur jadi tugas pamaréntah, tapi ogé kudu jadi kasadaran sarengsang masarakat, kaum akademisi, jeung generasi ngora.
Kasenian jeung Tradisi nu Tetep Hirup
Di sababaraha kacamatan di Kuningan, kasenian tradisional saperti calung, kuda lumping, jeung sintren masih kénéh dilaksanakeun dina acara-acara hajat lembur. Ieu nuduhkeun yén tradisi lisan jeung gerak masih hirup di tengah masarakat, sanajan tantanganana beuki beurat ku ayana hiburan digital anu leuwih praktis pikeun generasi ngora.
Salian ti éta, basa Sunda anu jadi cecekelan utama budaya ogé kudu dijaga ku cara diajarkeun sacara formal di sakola. Ieu penting pisan, sabab basa nya éta wahana utama pikeun mindahkeun ajén-ajén budaya ti hiji generasi ka generasi nu satuluyna.
Peran Pendidikan jeung Generasi Ngora
Lembaga pendidikan, hususna anu boga program studi Pendidikan Bahasa jeung Sastra Daérah, miboga peran strategis dina ngajaga jeung ngamekarkeun budaya Sunda di Kuningan. Mahasiswa kudu jadi agén nu aktif: nulis, ngapublikasikeun, sarta nyebarkeun ajén-ajén budaya Sunda ngaliwatan média digital anu ayeuna geus jadi bagian tina kahirupan sapopoé.
Ku cara nulis dina basa Sunda jeung dipublikasikeun di média lokal atawa platform digital, generasi ngora teu ngan saukur jadi konsumén budaya, tapi ogé jadi produsén jeung panyebar ajén-ajén éta. Ieu mangrupa wujud konkrit tina nguatkeun posisi Kuningan salaku puseur budaya Sunda, anu lain ngan jadi slogan, tapi prakték nyata dina kahirupan.
Tarékah Saluyu Antara Pamaréntah jeung Masarakat
Pamaréntah daérah Kuningan parantos ngalaksanakeun rupa-rupa acara budaya, saperti festival seni jeung budaya taunan, anu tujuanana pikeun ngamumulé tur ngenalkeun deui kasenian tradisional ka masarakat lega. Tapi tarékah ieu moal hasil mun teu dibarengan ku partisipasi aktif ti masarakat sorangan.
Kolaborasi antara pamaréntah, lembaga pendidikan, komunitas seni, jeung média lokal jadi konci utama. Unggal pihak boga peran masing-masing: pamaréntah nyadiakeun fasilitas jeung kawijakan, lembaga pendidikan ngadidik generasi nu paham budayana, komunitas seni ngajaga tradisi tetep hirup, sarta média jadi wahana nyebarkeun informasi ka masarakat lega.
Panutup
Nguatkeun posisi Kuningan salaku puseur budaya Sunda lain perkara nu gampang, tapi ogé lain hal nu mustahil. Sagala rupa kakayaan budaya nu aya — ti alam, sajarah, basa, nepi ka kasenian — kudu dijaga jeung dimekarkeun sacara berkesinambungan. Generasi ngora, hususna mahasiswa Pendidikan Bahasa jeung Sastra Daérah, kudu jadi tonggak utama dina prosés ieu, ku cara aktif nulis, mikawanoh, sarta nyebarkeun ajén budaya Sunda ka balaréa.
Fitriani, NIM 2505411360012
Mahasiswa Program Studi Pendidikan Bahasa dan Sastra Daerah
Angkatan 2025 (Entagraan 17, Taun 2026)